Bir apartmanın kapılarına dışarıdan bakınca içlerindeki hayatı göremeyiz. Bir kapının arkasında tek kişi yaşaması, o kişinin bütün gününü tek başına geçirdiğini söylemez. Yine de aynı adreste kaç kişi yaşadığı, toplumsal değişimi okumak için somut bir başlangıçtır.

Verideki değişim

TÜİK’in 12 Mayıs 2026’da yayımladığı İstatistiklerle Aile, 2025 bültenine göre tek kişilik haneler, 2025’te bütün hanelerin %20,5’ini oluşturdu. Aynı bültende 2014 oranı %13,9 olarak veriliyor. 2014 ile 2025 arasındaki fark, yayımlanan yuvarlanmış oranlarla 6,6 yüzde puanı. Başlıktaki ‘her beş haneden biri’ ifadesi bu payın yaklaşık anlatımı. [1]

Önceki yılın bülteninde 2024 oranı %20,0. Buna göre 2024’ten 2025’e değişim 0,5 yüzde puanı. Bu farkı ‘yüzde 0,5 artış’ diye yazmak aynı şeyi anlatmaz; burada karşılaştırdığımız iki oranın farkıdır. [1–2]

Her beş kişiden biri demiyoruz

Payda insan sayısı değil, hane sayısı. TÜİK, haneyi akrabalık bağına bakılmaksızın aynı adreste yaşayan bir veya daha fazla kişi üzerinden tanımlıyor. Tek kişilik hane, bir kişinin yaşadığı hane. Öğrenci yurdu ve huzurevi gibi toplu yaşam alanları hanehalkı nüfusu kapsamının dışında. [1]

Bu bir yalnızlık ölçümü mü?

Bu kayıtlar, kişinin kendini yalnız hissedip hissetmediğini veya ilişkilerinden ne kadar memnun olduğunu sormuyor. Tek başına yaşayan biri yoğun bir arkadaş çevresine sahip olabilir; kalabalık bir evde yaşayan biri de yakınlık eksikliği hissedebilir. Bunlar, adres bilgisinin cevaplayamadığı farkı anlatan iki olası örnek.

Artışı yalnızca gençlerin tercihi, ekonomik koşullar veya aile ilişkilerindeki değişimle açıklamak için de bu oran yeterli değil. Hangi yaşlarda, hangi koşullarda ve ne kadar süreyle tek başına yaşandığını ayrıca incelemek gerekir.

Karga’nın sorusu

Bu değişimi okurken ‘Aynı evde kimler yaşıyor?’ sorusuna ‘İnsanlar kiminle bağ kurabiliyor?’ sorusunu eklemek istiyoruz. İlki için burada bir kayıt var; ikincisi için başka veriye ve insanların deneyimlerine ihtiyaç var. Bir sonraki başlıkta oran gördüğünde önce paydasını kontrol et: kişiler mi, haneler mi, belirli bir yaş grubu mu?