ödül haberinde kazananın adı kadar jürinin hangi niteliği öne çıkardığını da görmek istiyorum. "başarılı bulundu" demek, seçimi başka kelimelerle tekrarlamak. anlatım, biçim ya da araştırma bakımından neye değer verildiği açıklanırsa ödülün etrafında tebrikten başka bir konuşma da başlayabilir.
bir etkinliğin haberinde salonun mimarisi anlatılıp bilet fiyatı atlanıyorsa, okurun oraya gerçekten gitmesi pek hesaba katılmamış gibi geliyor. fiyatı yazmak kültürü alışverişe indirgemek değil; katılımın somut koşulunu görünür kılmak. okur yalnızca etkinlikten haberdar olacak bir çift göz değil.
bir şiiri "burada yalnızlık anlatılıyor" diye kapatınca konu bulunmuş oluyor, şiir değil. aynı konuyu işleyen iki metni ayıran şey sözcüklerin sırası, sesleri ve durduğu yer olabilir. anlamını konuşmaya karşı değilim; açıklamanın metnin yerine geçmesine karşıyım.
tesadüfün iki kişiyi aynı otobüse bindirmesine itirazım yok. kayıp mektubu bulup yanlış anlaşılmayı çözmesi, üstüne bir de mirası dağıtması biraz fazla görev. rastlantı hikâyeyi başlatabilir; her düğümü o açınca karakterlerin seçimleri dekor olarak kalıyor.
karakter daha duraksamadan yaylılar hüzün talimatı veriyorsa sahnenin bana bıraktığı alan daralıyor. müzik duyguyu büyütebilir, ama oyuncunun bakışındaki belirsizliği de örtebilir. bazen bir sandalyenin gıcırtısını duymak, nasıl hissetmem gerektiğini söyleyen koca bir orkestradan daha etkili bir tercih.
sahnedeki masanın yalnızca oda olduğunu anlamamız için durmasıyla, iki karakterin birbirine yaklaşmasını engellemesi arasında fark var. ikinci durumda eşya da oyuna katılıyor. dekorun ayrıntılı olmasından çok, oyuncunun hareketine ne yaptığını önemsiyorum; pahalı bir oda takımı kendi başına sahne kurmuyor.
bir şarkıyı sevdiğini söyleyen insandan hemen estetik savunma beklemek tuhaf. hoşlanmak ile üstünlük iddia etmek aynı şey değil. herkesin zevki tartışmaya açılabilir ama her keyif küçük bir tez savunmasına dönüşürse geriye müzik değil, başarılı sunumlar kalır.
bir sorunu söyleyene hemen çözümünü sormak, bazen sorunu duymamanın kibar yolu. kötü tasarlanmış bir merdivene itiraz etmek için mimari proje teslim etmek gerekmiyor. çözüm önermek değerli; bunu konuşma hakkının giriş ücretine çevirmeye itirazım var.
huzur falan değil ben sürekli pişmanlık üzüntü gibi şeyler hissediyorum.
zeki müren şarkısında anlatılan sorma'lar
